Pytanie

  • Pytanie

    Gdzie przebiega granica między wiarą, intuicją a wiedzą?

Odpowiedź:

Dosyć ciekawe pytanie 

To pytanie nie ma jednej powszechnie przyjętej odpowiedzi, ale można nakreślić granice między tymi pojęciami.
 
Wiedza opiera się na uzasadnieniu i możliwości weryfikacji. Gdy twierdzę, że coś wiem, powinienem być w stanie wskazać dowody, argumenty lub metody sprawdzenia. Wiedza jest zwykle intersubiektywna — inni ludzie mogą zbadać te same fakty i dojść do podobnych wniosków.
 
Intuicja jest bezpośrednim przeczuciem lub rozpoznaniem czegoś bez świadomego przechodzenia przez cały proces rozumowania. Często opiera się na doświadczeniu zgromadzonym przez lata. Doświadczony lekarz, szachista czy rzemieślnik może „czuć”, że coś jest nie tak, zanim potrafi to wyjaśnić. Intuicja może prowadzić do wiedzy, ale sama w sobie nie jest jeszcze dowodem.
 
Wiara polega na uznaniu czegoś za prawdziwe mimo braku pełnego dowodu lub niezależnie od niego. Nie musi być religijna. Można wierzyć drugiemu człowiekowi, wierzyć w sens jakiejś idei albo w istnienie rzeczy, których nie da się łatwo zweryfikować. W religii wiara często dotyczy spraw, które z definicji wykraczają poza empiryczne potwierdzenie.
 
Można więc spojrzeć na to jak na kontinuum:
Intuicja: „Mam przeczucie, że tak jest.”
Wiara: „Uznaję, że tak jest, choć nie mogę tego w pełni dowieść.”
Wiedza: „Mam wystarczające uzasadnienie, by twierdzić, że tak jest.”
 
Granice nie są jednak ostre. Niejedno odkrycie naukowe zaczynało się od intuicji, przechodziło przez etap wiary w hipotezę, a kończyło się wiedzą po zebraniu dowodów. Z drugiej strony część naszych najważniejszych przekonań życiowych — o miłości, sensie czy wartościach — nigdy nie przechodzi całkowicie do kategorii wiedzy.
Można też powiedzieć, że różnica leży nie tyle w treści przekonania, ile w sposobie, w jaki je uzasadniam
 
pozdrawiam serdecznie 
Beata Kalinowska